Roasting · Koffie van de week · Deel 2 van 7
Myanmar Shan State licht-medium branden: zo lezen we de curve
Het Myanmar Shan State brandprofiel brengt ons vandaag van de groene boon naar de branderij. Welke keuzes zijn vastgelegd, hoe lezen we de brandcurve en wat kunnen we nog niet uit de cijfers afleiden? Onze eigen cuppingresultaten bewaren we voor morgen.
Gisteren onderzochten we de groene koffie uit Hopong. Vandaag bekijken we wat er tijdens het branden met deze partij is gebeurd. Onze gekozen brandgraad is licht-medium. Het bewaarde profiel uit de Aillio-software geeft ons een registratie van tijd, temperatuur en bediening. Het smaakoordeel volgt pas wanneer we de koffie proeven.
Een brandcurve is een registratie, geen smaakoordeel
Een grafiek maakt een roast bespreekbaar. We zien wanneer een gebeurtenis is gemarkeerd, hoe de temperatuur zich ontwikkelde en welke instellingen zijn gebruikt. Daarmee kunnen we een volgende batch vergelijken. De lijn bewijst op zichzelf echter niet dat de koffie goed of slecht ontwikkeld is. Daarvoor moeten we de registratie naast onze waarnemingen in de kop leggen.

De kerncijfers van deze roast
De groene batch woog 1.000 gram. Na het branden bleef 867,8 gram over: een verschil van 132,2 gram, oftewel 13,22%. Afgerond is dat het getoonde gewichtsverlies van 13,2%. Deze rekensom beschrijft de massaverandering; zij is geen meting van de smaak, het cafeïnegehalte of uitsluitend het verloren water.
Drie softwarefasen, geen drie afgesloten reacties
RoasTime verdeelt de roast met de ingestelde Yellow- en first-crackmarkeringen in Drying, Maillard en Development. In onze registratie staan daarvoor 1:53, 8:42 en 0:29. Samen vormen ze de totale 11:04. De fasebalk helpt dus bij het ordenen van het proces.
Dat is iets anders dan rechtstreeks meten wanneer een chemische reactie begint of ophoudt. Aillio beschrijft dat reacties elkaar overlappen en na first crack kunnen doorgaan. Een lange balk met het label Maillard is daarom geen afzonderlijke laboratoriummeting. We behandelen de markeringen als geregistreerde observaties, niet als absolute grenzen in de boon.
Wat zegt een development van 29 seconden?
Tussen de first-crackmarkering en het einde liggen 29 seconden. Gedeeld door 664 seconden totale brandtijd is dat 4,37%. De fasebalk toont afgerond 4,4%; het zijpaneel vermeldt 4,3%. Dat kleine weergaveverschil verandert de vastgelegde duur niet.
De korte geregistreerde ontwikkelfase verdient aandacht bij het proeven. We bestempelen de koffie op basis van dit percentage niet alvast als onderontwikkeld, perfect ontwikkeld of gebakken. Evenmin verbinden we er vandaag smaaktonen aan. De ontwikkeling van koffie begint bovendien niet pas bij de hoorbare first crack.
Hoe verlopen vermogen en luchtstroom?
De zichtbare bediening gaat voor het vermogen van P9 naar P8, P7 en P6. De ventilator wordt stapsgewijs verhoogd van F2 via F3 en F4 naar F5, F6 en F7. De trommelinstelling blijft op D9. Zo laat de registratie zien dat de bediening tijdens de roast verandert, in plaats van één vaste instelling te volgen.
Zonder de oorspronkelijke roast-export geven we geen precieze schakel-seconden op. Deze instellingen zijn ook geen universeel recept dat op iedere brander dezelfde koffie oplevert. Aillio koppelt het herhalen van een profiel aan dezelfde machine, grondstof en vergelijkbare omstandigheden.
Ook de sensor en cursor verdienen aandacht
Bij de cursor op 10:39 staan 193,7 °C IBTS en 199,7 °C bij de bean probe. Dat zijn waarden van dat moment, geen eindtemperaturen. Wie de grafiek uitleest, moet dus eerst bepalen bij welk tijdstip en welk meetkanaal een getal hoort.
Volgens de fabrikant is een IBTS-first-crackwaarde onder 195 °C een mogelijke aanleiding om de lens te controleren. Onze markering van 193,1 °C maakt dat een relevant onderhoudspunt, maar bewijst geen vervuilde sensor of mislukte roast. De gekozen aanduiding licht-medium blijft onze brandgraad; een niet-aangeleverde kleurmeting voegen we niet toe.
Morgen: wat vertelt de kop?
Nu hebben we een controleerbaar brandverhaal: de batch, de tijdlijn en de instellingen zijn vastgelegd. De volgende vraag is belangrijker dan een mooie lijn alleen: wat herkennen we in de koffie? Morgen openen we in Sensory dat hoofdstuk en delen we onze eigen cuppingnotities.
Bekijk intussen onze andere koffieherkomsten.
Coffee Class · Meesters in het branden van koffiebonen.


