Green Coffee · Koffie van de week · Deel 1 van 7
Myanmar Shan State: de groene koffie uit Hopong
Groene koffie uit Hopong vormt het begin van onze kennismaking met Myanmar Shan State. Welke Arabica-variëteiten worden genoemd en wat vertelt de verwerking ons over deze natural koffie uit Myanmar?
Een koffie begint lang voordat er aroma uit een brander opstijgt. Deze week nemen we je mee in ons werkproces bij Coffee Class. Zeven dagen lang staat één nieuwe herkomst centraal: Myanmar Shan State. Vandaag bestuderen we de groene boon. Welke gegevens krijgen we van de leverancier, wat vertellen de producenten en hoe wordt deze koffie verwerkt? Morgen onderzoeken we pas welk brandprofiel bij deze uitgangspunten past.
Een koffie uit de bergen van Shan State
Onze groene koffie is ingekocht als Myanmar Hopong – village basic blend natural (leveranciersartikel 8721022741049). Het gaat om Arabica uit Hopong Township in Southern Shan State, Myanmar. Het landschap bestaat uit bergachtige gebieden waar verschillende dorpsgemeenschappen koffie telen. De leverancier noemt Indigo Mountain Coffee en verwijst in de toelichting naar Mong Nwet.
Een village lot kan koffiebessen van meerdere boeren uit een dorp bevatten. Het woord blend in de handelsnaam betekent hier niet dat Coffee Class alvast verschillende gebrande koffies heeft gemengd. We werken met een aangeleverde groene koffiepartij en onderzoeken haar herkomst voordat we een brandbeslissing nemen.

De mensen achter Hopong: Indigo Mountain en Mong Nwet
Importeur This Side Up documenteert een samenwerking met de dorpsgemeenschappen van Hopong. Volgens de importeur groeide die samenwerking vanaf 2018; Mong Nwet sloot in 2019 aan. Indigo Mountain ondersteunt de boeren onder andere bij teeltkennis, kwaliteitsverbetering en de organisatie van de koffiehandel. Als ketenpartner noemt This Side Up ook Amayar Coffee, die de droogverwerking verzorgt. Indigo Mountain organiseert volgens deze bron de export en de inkoop bij de boeren. Droogverwerking betekent hier onder meer het verwijderen van het gedroogde omhulsel, niet het malen van koffie voor bereiding.
Dat is interessant voor een koffiebrander: kwaliteitscontrole gebeurt niet alleen in de kop. Ook het selecteren van rijpe koffiekersen, de droging, het verwijderen van de droge schil en de uiteindelijke groene sortering bepalen welke bonen ons bereiken. De precieze route van onze inkoopzak is zonder lotnummer of originele handelsdocumenten nog niet volledig traceerbaar; de beschreven partijen en organisaties zijn wél concrete aanknopingspunten.
Hoe hoog groeit deze koffie?
De leverancier geeft voor het aangeboden Hopong-product een teelthoogte van 1.100–1.600 meter op. In de importeursdocumentatie staat 1.222 meter bij het afzonderlijk beschreven dorp Mong Nwet. Andere deelnemende dorpen liggen op andere hoogtes. Een gemiddelde van deze getallen zou dus weinig zeggen over een specifieke plantage.
Daarom houden we voor onze aangeboden koffie de leveranciersrange van 1.100–1.600 meter aan en noteren we 1.222 meter als het aanvullende Mong Nwet-referentiepunt. Het ene getal vervangt het andere niet. Een brede range beschrijft het aanbod, het dorpscijfer een afzonderlijke locatie. Temperatuur, helling, schaduw en andere lokale omstandigheden kunnen vervolgens per perceel verschillen.
Welke variëteiten zitten erachter?
Bij Arabica is variëteit meer dan een technische voetnoot: verschillende cultivars kunnen verschillen in groeivorm, rijping, opbrengst en gevoeligheid voor ziekten. Bij dit aanbod geeft de leverancier niet één eenduidige lijst. In het Coffee Passport staan Typica, Catimor en lokale selecties. Elders op dezelfde productpagina staat Bourbon, Catimor, Catuai, Caturra en S795.
Die tweede lijst sluit aan op de cultivars die This Side Up specifiek bij Mong Nwet beschrijft: Catuai, Caturra, Catimor, S795 en Bourbon. Dat maakt die vijfdelige lijst de best onderbouwde dorpsreferentie. Het bewijst echter niet dat elke cultivar daadwerkelijk in de door ons gekochte basic blend is vertegenwoordigd. Typica is op deze plek alleen als leveranciersvermelding teruggevonden. We registreren beide lijsten, zodat geen brongegeven verdwijnt.
Natural: wat gebeurt er na de pluk?
Onze groene koffie wordt als natural aangeboden. Bij die verwerkingsmethode drogen de bonen terwijl ze nog in de hele koffiekers zitten. Pas na het drogen wordt het harde, gedroogde omhulsel verwijderd. Dat verschilt van een washed verwerking, waarbij het vruchtvlees eerder wordt verwijderd.
This Side Up beschrijft hoe boeren uit het Hopong-project rijpe kersen aanleveren, laten selecteren en vervolgens op verhoogde droogbedden leggen. Bij de beschreven verwerking duurt drogen afhankelijk van het weer 13–17 dagen. De importeur meldt ook dat dagpartijen afzonderlijk worden bijgehouden. Dit zijn gegevens over de werkwijze van de betrokken gemeenschappen, geen bevestigde droogregistratie van onze specifieke zak.
Natural processing biedt mogelijkheden voor fruitigheid en zoetheid, maar voorspelt niet automatisch één bepaald smaakresultaat. Dat ontdekken we pas wanneer we later in de week gaan branden en cuppen. Voor een uitgebreidere technische uitleg kun je ook onze Green Coffee-kennisbank raadplegen.
Wat weten we over de sortering?
Dit is een van de interessantste vragen in het dossier. De leverancier noemt geen exacte screen size, groenvochtmeting of defecttelling. Toch kunnen we de herkomst beter plaatsen. Een geraadpleegde internationale importeursfiche beschrijft voor Myanmar geen vaste nationale zeefmaatindeling en noemt screen 15+ als exportreferentie. Ook bij de kwaliteitsvoorwaarden voor Myanmar’s koffiewedstrijden in 2025 en 2026 wordt minimaal screen 15 genoemd. Screen 15 betekent in de gebruikelijke zeefnotatie ongeveer 6,0 millimeter.
Daarmee is screen 15+ een onderbouwde indicatie voor geëxporteerde koffie uit Myanmar, maar nog geen partijgebonden specificatie van onze bonen. Een hoge cuppingscore vertelt ons evenmin automatisch of de partij Grade 1 is, welke defectklasse zij heeft of hoe uniform de zeefmaat is. De precieze zeefverdeling, defecttelling en vochtmeting willen we uiteindelijk op een groenrapport of via een eigen steekproef bevestigen.
Een score van 86,5 — van wie is die beoordeling?
De leverancier vermeldt 86,5 cuppingspunten; in de productattributen staat ook de scoreband 86–87. Dat is een uitstekende aanleiding om deze groene koffie nader te onderzoeken. Het is nadrukkelijk een leveranciersscore, niet onze eigen Coffee Class-cupping. De leverancier noemt als smaakreferenties melkchocolade, rood fruit, gedroogde vijg, noten en tropische zoetheid. Die omschrijvingen noteren we als vertrekpunt, niet als onze definitieve smaakbeoordeling.
Morgen in de branderij: welke aanpak verdient deze boon?
Nu kennen we de herkomst beter: een natural Arabica uit Hopong, met een interessant verhaal achter de dorpsproductie en een veelbelovende leveranciersbeoordeling. Maar een groene boon is nog geen gebrande koffie. Hoe ontwikkelen we de koffie zó dat de kenmerken van deze partij tot hun recht kunnen komen?
Dat is de vraag voor morgen. In onze rubriek Roasting onderzoeken we de mogelijke brandstrategie. We kijken onder andere naar de temperatuurontwikkeling, de reactie van de boon en het moment waarop we voldoende ontwikkeling verwachten. Daarna volgt onze eigen sensory-beoordeling. Wat wij daadwerkelijk gaan proeven, verklappen we vandaag nog niet — dat weten we op dit punt in het verhaal immers nog niet.
Volg deze week mee: maandag Green Coffee, dinsdag Roasting, woensdag Sensory, donderdag Brewing, vrijdag Barista, zaterdag Knowledge en zondag Coffee Culture. Elke dag ontdekken we een volgende stap. Intussen kun je alvast onze andere koffieherkomsten bekijken.
Coffee Class · Meesters in het branden van koffiebonen.


